İçindekiler
Turbo, egzoz gazının enerjisini kullanarak motora daha fazla hava basan ve böylece küçük hacimli motorlardan yüksek güç elde edilmesini sağlayan bir parçadır. Günümüzde dizel araçların neredeyse tamamında, benzinli araçların ise giderek artan bir kısmında turbo bulunur. Dakikada yüz bin devrin üzerine çıkabilen bu hassas parça, doğru kullanıldığında uzun yıllar sorunsuz çalışır; ihmal edildiğinde ise pahalı arızalara yol açar.
Turbo Arızasının Belirtileri
Çekiş kaybı ve geç tepki
Turbo arızasının en belirgin işareti, özellikle yokuşlarda ve sollama sırasında hissedilen güç kaybıdır. Gaza bastığınızda aracın geç tepki vermesi ya da belirli bir devirden sonra hızlanamaması, turbonun yeterli basınç üretemediğini gösterebilir.
Mavi veya siyah egzoz dumanı
Mavimsi duman, turbo keçelerinden egzoza yağ kaçtığının işaretidir. Yoğun siyah duman ise genellikle motorun yeterince hava alamadığını ve yakıtın tam yanmadığını gösterir. Her iki durum da turbonun ya da hava hattının kontrol edilmesini gerektirir.
Islık ve siren benzeri ses
Hızlanırken yükselen bir ıslık sesi, turbo milinde boşluk olduğuna veya basınç hortumlarında kaçak bulunduğuna işaret edebilir. Metalik sürtünme sesi ise kanatların gövdeye temas ettiği anlamına gelir ve turbonun kısa sürede tamamen dağılabileceğinin habercisidir.
Artan yağ tüketimi ve arıza lambası
İki bakım arasında sık sık motor yağı eklemek zorunda kalıyorsanız turbo keçeleri yağ yakıyor olabilir. Turbo basıncını izleyen sensörler bir anormallik algıladığında ise motor arıza lambası yanar ve araç çoğu zaman güç sınırlamasına geçer.
Turbo Neden Bozulur?
Turbo arızalarının büyük bölümü turbonun kendisinden değil, onu besleyen sistemlerden kaynaklanır. Değişim yapmadan önce asıl sebebin bulunması, yeni takılan turbonun da aynı akıbete uğramasını önler.
- Yağlama sorunları: Tıkanmış yağ besleme borusu, düşük kaliteli ya da vaktinde değiştirilmemiş motor yağı turbo milini kısa sürede bitirir.
- Yabancı cisim: Yırtık bir hava filtresinden giren küçük bir parça bile kompresör kanatlarına zarar verebilir.
- Sıcak stop: Uzun ve yüksek devirli bir sürüşün ardından motoru hemen kapatmak, turbo milindeki yağın yanmasına yol açar.
- Tıkalı DPF veya katalizör: Egzoz tarafındaki karşı basınç turbonun aşırı zorlanmasına neden olur.
Doğru Çıkma Turbo Nasıl Seçilir?
Sıfır turbo fiyatları birçok araç için oldukça yüksektir. Orijinal çıkma turbo ise doğru seçildiğinde fabrika performansını çok daha uygun bir maliyetle geri kazandırır. Seçim yaparken şu adımları izlemenizi öneririz.
Turbo numarasını eşleştirin
Turbonun gövdesinde, turbo üreticisine ait bir parça numarası ve araç üreticisinin OEM numarası bulunur. Aynı motor hacmine sahip araçlarda bile farklı turbolar kullanılabildiği için bu numaraların eşleşmesi şarttır. Etiket okunamıyorsa aracınızın şasi numarası ve motor kodu üzerinden doğru turboyu tespit edebiliriz.
Mil boşluğunu ve kanatları kontrol ettirin
Güvenilir bir çıkma turboda mil, eksenel ve radyal yönde aşırı boşluk yapmamalı; kompresör ve türbin kanatlarında kırık, eğilme ya da sürtünme izi bulunmamalıdır. Değişken geometrili turbolarda ise kanat mekanizmasının serbestçe hareket ettiği ve aktüatörün doğru çalıştığı doğrulanmalıdır.
Aktüatör tipine dikkat edin
Bazı turbolar vakumla, bazıları ise elektronik aktüatörle kontrol edilir. Elektronik aktüatörlü turbolarda aktüatörün de aynı yazılım ve parça numarasına sahip olması gerekir; aksi halde araç turbo arıza kodu vermeye devam eder.
Turbo Revizyonu mu, Çıkma Turbo mu?
Turbo arızasında bir diğer seçenek de revizyondur. Revizyonda turbo sökülerek kartuşu yenilenir, mil ve keçeler değiştirilir, ardından balans ayarı yapılır. Doğru ekipmanla yapılan revizyon başarılı sonuç verebilir; ancak kanatları ya da gövdesi hasar görmüş turbolarda revizyon her zaman mümkün değildir ve işlem aracınızın birkaç gün serviste kalmasına neden olabilir.
Orijinal çıkma turbo ise fabrika balansını koruyan, hemen takılabilecek bir alternatiftir. Aracınızın beklemeye tahammülü yoksa ve turbonun gövdesinde hasar varsa, çıkma turbo çoğu zaman daha pratik bir çözüm sunar.
Montajda Nelere Dikkat Edilmeli?
- Turbo yağ besleme ve dönüş boruları temizlenmeli ya da yenilenmelidir.
- Motor yağı, yağ filtresi ve hava filtresi mutlaka değiştirilmelidir.
- Intercooler ve hortumların içinde yağ ya da parça kalıntısı olup olmadığı kontrol edilmelidir.
- İlk çalıştırmadan önce turboya yağ verilmeli, motor birkaç dakika rölantide bekletilmelidir.
- Montajdan sonraki ilk birkaç yüz kilometrede ani ve uzun süreli yüksek devirlerden kaçınılmalıdır.
Turbo arızası yaşıyorsanız, aracınızın şasi numarasını ve mümkünse mevcut turbonun etiket fotoğrafını WhatsApp'tan bize gönderin. Stoğumuzdaki uyumlu turboları kontrol edip mil boşluğu bilgisi ve fotoğraflarıyla birlikte size en uygun seçeneği sunalım.